Narol – Pałac Łosiów

strata czasunic specjalnegowarto zobaczyćbardzo ładnyzachwycający! Ocena: 4,20 z 20 opinii [oceń obiekt]
Loading...
Stan obecny: remontowany.
Funkcja teraźniejsza: ośrodek Fundacji Pro Academia Narolense.
Zabytkowe obiekty towarzyszące: oficyny, stróżówka, budynki gospodarcze.
Zwiedzanie: obiekt dostępny dla zwiedzających po uprzednim kontakcie telefonicznym z numerem: 602 514 678.
Dojazd: jadąc drogą 865 skręcamy na Narol-Wieś.
[Oszczędź czas i paliwo – gotowe współrzędne pod mapą.]
Parkingi: darmowy parking przy restauracji w sąsiedztwie murów pałacowych.
Rys historyczny:
W połowie XVIII w. Narol wraz z przynależącymi włościami trafił w posiadanie rodu Łosiów herbu Dąbrowa. Ziemie te zakupił Ludwik Michał Łoś (późniejszy marszałek Trybunału Koronnego, rotmistrz kawalerii narodowej i kawaler orderu Orła Białego) żonaty z Heleną Skarbkówną, kasztelanką Kalicką. W 1758 majątek odziedziczył ich syn Antoni Feliks, który słynął z zamiłowania do dzieł sztuki i pasji kolekcjonerskiej. Z jego inicjatywy w 1776 na wzgórzu w Narolu rozpoczęto budowę okazałego pałacu. Powstała rezydencja złożona z dwukondygnacyjnego prostokątnego budynku głównego ustawionego frontem na południe oraz dwóch bocznych pawilonów wysuniętych przed elewację południową. Korpus i pawilony połączono zadaszonymi arkadami (kolumnami połączonymi u góry łukiem). Całość przypominała kształtem podkowę. Główne wejście poprzedzał portyk (ganek) z dwoma parami kolumn. Fasady korpusu zdobiły m.in. gzymsy, ryzality (wypusty z fasady), oraz herby rodowe i szereg różnorakich posągów. Antoni Feliks zgromadził w pałacu pokaźną kolekcje unikalnych dzieł sztuk, pamiątki i archiwa rodowe, bogate księgozbiory oraz inne przedmioty kolekcjonerskie. W jednym z bocznych pawilonów mieściła się nawet sala teatralna oraz szkoła dramatyczna i muzyczna. Na dziedzińcu, pomiędzy bramą wjazdową a pałacem znajdował się pokaźny owalny trawnik, wokół którego biegła droga wjazdowa. Trawiasty gazon nasadzony był klombami z sezonowymi kwiatami. Po bokach pałacu i przed pawilonami rosły otoczone trawą rabaty dekoracyjne. W lecie stały tu również palmy hodowane w oranżerii. Naprzeciw elewacji ogrodowej również ulokowano otwarty podłużny gazon z klombami kwiatowymi. Wokół rezydencji i całego wzgórza rozciągał się pięknie ukształtowany ogród włoski. Park składał się z trzech tarasów o trzech poziomach. Pierwszy poziom tworzyły rosnące prostopadle do bryły pałacu rzędy lip oraz równoległe do elewacji aleje kasztanowców. Stał tu szereg rzeźb kamiennych zwróconych twarzami w stronę rezydencji. Drugi poziom ogrodu tworzyło gęste starodrzewie. Trzeci taras ogrodowy był oddzielony od drugiego głębokim wykopem. Prężyła się tu stara aleja lipowa z dwiema prostokątnymi polanami po bokach. Polany zamykały szpalery grabowe. Odległą cześć parku porastały głownie lipy i graby, oraz przeróżne krzewy. Całość otaczało ogrodzenie a do pałacu prowadziła trójdzielna brama główna usytuowana naprzeciwko korpusu budynku. Kilkadziesiąt metrów przed bramą wjazdową na dziedziniec stanęły dwa dziewięciometrowej wysokości obeliski, obsadzone w kwadratowych cokołach.
Po śmierci Antoniego Feliksa w 1804 dobra narolskie przypadły jego krewnemu Maurycemu Łosiowi a następnie sześć lat później jego synowi Józefowi Albinowi. Kolejnym właścicielem rezydencji był syn Józefa, Tadeusz Konstanty Łoś, który przekazał ją swojej córce Marii żonatej z ks. Julianem Puzyną. W połowie XIX w. część zbiorów pałacowych została wywieziona do Młyńska a większą część biblioteki zakupił Stanisław Potocki. W trakcie powstania styczniowego pałac został częściowo strawiony przez pożar, ale dzięki staraniom Juliana Puzyny został on szybko odbudowany. Po jego śmierci dobra narolskie odziedziczyła jego córka Jadwiga żonata z Władysławem Korytowskim.
Podczas I wojny światowej pałac został prawie doszczętnie ograbiony. Po wojnie Jadwiga Korytowska zdołała odrestaurować mury budynku gromadząc w nich resztki pozostałego wyposażenia. W 1940r. hrabina została zamordowana przez sowietów a pięć lat później służby bezpieczeństwa spaliły pałac. Wypalone mury nakryto dachem a całość majątku weszła w skład PGR-u.
Od 1995r. pałac i otaczający go park są własnością Fundacji Pro Academia Narolense mająca na celu przywrócenie świetności rezydencji w Narolu. Odbywaj ą się tu cykliczne imprezy kulturalne oraz warsztaty i szkolenia.
Ciekawostki:
Budowniczy narolskiej rezydencji, hrabia Antoni Feliks Łoś słynął ze swojego zamiłowania do sztuki i wielkiego poczucia własnej wartości. Wiąże się z tym ciekawa historia.
Kiedy pewnego dnia lekko upojony Antoni wracał karetą z chrzcin napotkał na swej drodze uszkodzony most na rzece. Woźnica stwierdził, że nie przejedzie, bo nurt wartki ,,i wody jest na chłopa”. Buńczuczny hrabia odrzekł że ,,woda na chłopa – panu po kolana” i polecił jechać. Pan kazał, sługa ruszył a nurt rzeki porwał i zatopił zaprzęg. Jako, że woźnica był krzepkim Kozakiem uchwycił hrabiego za włosy i dociągnął do brzegu. Przemoczeni doszli pieszo do pałacu, a kiedy Antoni otrzeźwiał kazał woźnicę wybatożyć. Baty były za to, że śmiał swoją „chamską” ręką pana tknąć, a za uratowanie życia Kozak otrzymał 30 krów i gospodarstwo na Ukrainie. Hrabia nie zapomniał również o Stwórcy, który ręką woźnicy życie mu uratował i w miejscu ocalenia ufundował kapliczkę z napisem ,,Pan Pana z toni salwował, Pan Panu pomnik fundował”.
Manię wielkości dobrze odzwierciedlają słowa „Pan Panu, Pan wie za co” widniejące na kaplicy ufundowanej przez hrabiego Łosia w Narolu.
Galeria zdjęć
Pałac w NaroluPałac w NaroluPałac w Narolu
Pałac w NaroluPałac w NaroluPałac w Narolu
Pałac w NaroluPałac w NaroluPałac w Narolu
zdjęcia wykonane w kwietniu 2011
Mapa
Lokalizacja: woj. podkarpackie, pow. lubaczowski, gmina Narol
Adres: Narol, ul. Pałacowa 1
Współrzędne
Atrakcje w okolicy:
Ratusz – Narol, Rynek
Centrum Koncertowo-Wystawiennicze – Narol, ul. Krupiecka
Kościół Najświętszej Marii Panny – Narol, ul. Józefowska
Kościół św. Andrzeja Apostoła – Lipsko

baner

Komentarze do “Narol – Pałac Łosiów

    • mazurqas | napisał(a)

      Co prawda remont „trochę” się przeciąga ale obiekt jest w stanie zamkniętym, więc chyba raczej „krzywda” mu się nie stanie. Obawiam się tylko, że jeżeli dalej nie będzie ogrzewany to dotychczas wykonane prace remontowe mogą pójść na marne. Wiadomo przecież że jak czegoś się nie używa to niszczeje.

    • mazurqas | napisał(a)

      Na dzień dzisiejszy niestety obiekt jest zamknięty dla ruchu turystycznego (wejście do wnętrz jest niemożliwe, natomiast przy odrobinie szczęścia można wejść na teren przypałacowy). Od kilku lat zamarły też jakiekolwiek prace remontowe więc przyszłość pałacu jest niepewna.

  1. Leokadia | napisał(a)

    Dziękuję za szybką odpowiedź. Szkoda 🙁 Planuję w maju wyjazd poza Warszawę, właśnie w tamte okolice i miałam nadzieję, że uda mi się obejrzeć pałac. Zawsze kiedy oglądam publikacje na temat pałaców, Narol robi na mnie wrażenie. Może będę miała odrobinę szczęścia 🙂 Pozdrawiam

  2. Karola | napisał(a)

    Pamiętam jak sama sobie „zwiedzałam” pałac. Dzieciak wtedy wyobraźni nie miał a mogło się zdażyć wiele złego. Biegaliśmy tam nocą, i mogłam spaść na dół przez dziury w podłodze. Wchodzilam na dach a przecież też mogłam spaść.
    Fajne miejsce, fajna okolica. wiejsko sielsko….

    eehh stare czasy.

    K

  3. Anna | napisał(a)

    A ja byłam kilka razy w pałacu, tylko co prawda na parterze, przy wejściu, ale jednak w środku, bo pierwsze koncerty festiwalu Narolarte tam się odbywały. Dużo jeszcze wtedy było do zrobienia, a nie widać, żeby od tego czasu prace ruszyły do przodu, pewnie z braku środków. Zamierzenia były ambitne, szkoda.

  4. Aneta | napisał(a)

    Czy pałac jest na sprzedaż? Podróżuje trochę po Polsce i szukam posiadłości właśnie takiej jak ta. Bardzo mi się podoba pałac, wymaga dużego remontu ale myślę że będzie warto. Jeśli ktoś posiada jakiekolwiek informacje była bym bardzo wdzięczna. Z góry dziękuje i pozdrawiam.

    • Przemek | napisał(a)

      Witam, pałac będzie do sprzedania. Najprawdopodobniej od pierwszej połowy 2018 roku. Pozdrawiam.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *